The Identity of the Month - June

Posted June 1st, 2021

Ελληνική έκδοση

June is the sixth month of the Gregorian Calendar and lasts 30 days. June took its name from the wife of Zeus, Hera, which in Latin called Juno. She was the patroness of the house and marriage and June was dedicated to her. In June we have the summer solstice with the longest day of the year for the Northern Hemisphere, which practically means the beginning of summer. June’s flower is hydrangea.

Names of June

All over Greece, June has its own special name. In Grevena it is referred to as Kerasaris (cherrie month) because the cherries ripen, Tzitzikaris (cicada month) due to the dynamic presence of cicadas while due to the artificial insemination of the fig trees with wild fig branches it is called Insimenator.

It is also called Solsticer as in the last ten days of June takes place the summer solstice.

But it is mainly known as the Reaper : "the beginning of the Reaper, the feast of our scythe " since it is directly related to the maturation and harvesting of cereals .

The summer solstice

On June 21-22, the Sun reaches the northernmost point of the ecliptic and begins to descend again, turning towards the celestial equator. This point is called the summer tropic or simply the summer solstice, because the sun sets again at the equator, and from this day summer begins. In fact, for a few days, the Sun seems to be late on the ecliptic, as if it is about to stop; that’s why the summer tropical spot is also called the summer solstice.

The Nativity of St.John the Baptist, the divination process ( Klidonas) and the fires of St.John

On the 24th of June we celebrate the Nativity of St.John the Baptist. His feast is closely related to two customs: the divination process and the fires of St.John.

The deviation process which is called Klidonas is a custom that has its roots in antiquity. Klidonas is a folk divination process according to which the identity of their future husband is revealed to unmarried girls. The word itself has existed since the time of Homer and means the predictive sound and was used to describe the combination of random and incoherent words during a magical ritual.

According to the custom, on the eve of the feast of St.John, unmarried girls are gathered in a house and one of them goes to the well to bring the "silent water" because on her way she should not talk to anyone. At home, the water comes into a clay pot, in which each girl throws a personal object, the so-called fortune teller. The girl who brought the water covers the pot with a red cloth, while praying to St. John, and places the pot in an open space where stays all night. That same night it is said that the girls will see in their dreams their future husband.

After that, the girls join the rest of the people in the center of each community, where a big fire is set, over which all people jump. Traditionally, fire, brings purification, and people are freed from evil.

The celebration of Klidonas is a beautiful opportunity for people to communicate and a great opportunity for young people to come together. Among the fires that burn, around the groups that laugh and gossip, among the half-talk, teasing and secrets exchanged, comes and goes man's need for fellowship and friendship.

May we all have a blessed June!

Fr. Christos


English Version

Ιούνιος…

Ο Ιούνιος είναι ο έκτος μήνας του Γρηγοριανού Ημερολογίου και έχει διάρκεια 30 ημέρες. Ο Ιούνιος πήρε το όνομά του από τη σύζυγο του Δία την Ήρα, η οποία στα λατινικά ονομάζονταν Juno. Η Ήρα ήταν η προστάτιδα του οίκου και του γάμου και ο μήνας ήταν αφιερωμένος σ’αυτήν. Κατά μία άλλη εκδοχή, ο Ιούνιος πήρε το όνομά του από τον Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο, τον πρώτο Ύπατο που θεμελίωσε τη Δημοκρατία στη Ρώμη, τον  5ο αιώνα π.Χ. Τον Ιούνιο έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο με τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου για το Βόρειο Ημισφαίριο, που πρακτικά σημαίνει την έναρξη του καλοκαιριού. Το λουλούδι του Ιουνίου είναι η ορτανσία.  

Ονομασίες του Ιουνίου

Σε κάθε περιοχή της Ελλάδος ο Ιούνιος έχει τη δική του ξεχωριστή ονομασία. Αναφέρεται ως Κερασάρης επειδή ωριμάζουν τα κεράσια, Τζιτζικάρης, λόγω της δυναμικής παρουσίας των τζιτζικιών ενώ λόγω του ορνιασμού δηλ. της  τεχνητής γονιμοποίησης των ήμερων σύκων με μπολιάσματα άγριας συκιάς (ορνοί) ονομάζεται Ορνιαστής στην Άνδρο, Ρινιστής στην Πάρο και Απαρνιαστής σε διάφορα άλλα μέρη.

Ονομάζεται επίσης Λιοτρόπης καθώς στο τρίτο δεκαήμερο του Ιουνίου συμβαίνει το θερινό ηλιοστάσιο ή η θερινή τροπή του Ήλιου, το επονομαζόμενο «λιοτρόπι» από τον λαό.

Είναι όμως κυρίως γνωστός ως Θεριστής: «αρχές του Θεριστή, του δρεπανιού μας η γιορτή» αφού συνδέεται άμεσα με την ωρίμανση και τον θερισμό των δημητριακών. Όταν το θέρισμα γινόταν με το δρεπάνι άρχιζε πάντοτε από το μέρος που έχει λυγίσει τα στάχυα ο αέρας.

Το Θερινό Ηλιοστάσιο

Στις 21-22 Ιουνίου ο Ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της εκλειπτικής και αρχίζει να κατέρχεται και πάλι τρεπόμενος  προς τον ουράνιο ισημερινό. Το σημείο αυτό, ονομάζεται θερινό τροπικό σημείο ή απλά θερινή τροπή, επειδή ο Ήλιος τρέπεται και πάλι προς τον ισημερινό, και από την ημέρα αυτή αρχίζει το καλοκαίρι. Επειδή, μάλιστα, για μερικές ημέρες πριν και μετά τη θερινή τροπή ο Ήλιος φαίνεται να αργοστέκει πάνω στην εκλειπτική, σαν να είναι έτοιμος να σταματήσει, το θερινό τροπικό σημείο ονομάζεται επίσης και θερινό ηλιοστάσιο.

Το Γενέσιον του Προδρόμου, ο κλήδονας και οι φωτιές του Αϊ-Γιαννιού

Στις 24 του μήνα έχουμε την εορτή του γενεθλίου του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Η γιορτή του είναι ταυτισμένη με δύο κύκλους εθίμων: με τον Κλήδονα και με τις φωτιές που ανάβονται την παραμονή της εορτής.

 Οι παλαιότεροι δεν μπορούν να ξεχάσουν τις παιδικές αναμνήσεις και τα πηδήματα πάνω από τις φωτιές τ’ Αϊ-Γιάννη. Αναμνήσεις που αναβιώνουν κάθε φορά που ακούγονται τραγούδια όπως αυτό του Λευτέρη Παπαδόπουλου για εκείνο το ‘‘Σάββατο κι απόβραδο που φωτιές ανάβανε στους απάνω δρόμους∙ τ' Αϊ-Γιάννη θα 'τανε θαρρώ’’.

Το προσωνύμιο «Κλήδονας» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κλήδων» που σημαίνει προγνωστικός ήχος και χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει τον συνδυασμό των τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής. Ουσιαστικά ο «Kλήδονας» σχετίζεται με μια λαϊκή μαντική διαδικασία, η οποία λέγεται ότι αποκαλύπτει στις άγαμες κοπέλες την ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου.

Σύμφωνα με το έθιμο, την παραμονή του Αϊ-Γιαννιού, οι ανύπαντρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού και μία από αυτές πηγαίνει στο πηγάδι να φέρει το «αμίλητο νερό» καθώς στη διαδρομή μέχρι το σπίτι δεν πρέπει να μιλήσει σε κανέναν. Στο σπίτι το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα προσωπικό της αντικείμενο, τα λεγόμενα ριζικάρια και στη συνέχεια σκεπάζουν το δοχείο με κόκκινο ύφασμα και το δένουν ενώ παράλληλα προσεύχονται στον Αϊ Γιάννη και τοποθετούν το δοχείο σε ανοιχτό χώρο, όπου μένει όλη νύχτα. Την ίδια εκείνη νύχτα λέγεται ότι τα κορίτσια θα δουν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

Παράλληλα, την παραμονή της γιορτής του Αϊ Γιάννη Ιωάννη, στην πλατεία του χωριού στήνεται μια μεγάλη φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά, επιφέρει την κάθαρση και οι άνθρωποι απαλλάσσονται από το κακό.

Η γιορτή του Κλήδονα αποτελεί ευκαιρία επικοινωνίας των ανθρώπων αλλά και μία υπέροχη ευκαιρία να γνωριστούν νέοι άνθρωποι μεταξύ τους. Ανάμεσα από τις φωτιές που καίνε, γύρω από τις παρέες που γελούν και κουτσομπολεύουν, ανάμεσα στα μισόλογα, τα πειράγματα και τα μυστικά που ανταλλάσσονται, πηγαινοέρχεται η ανάγκη του ανθρώπου για το κοινωνείν.

Καλό μήνα να ’χουμε!

π. Χρήστος